نقاشی روی چرم از هنرهای چرمی است که برای تزیین قلمدان، آینه، زیر لیوانی، جعبه قرآن، جلد کتاب و ... استفاده می شود که آغاز این دوره از اوایل دوره قاجار ذکر شده است. ابتدا سطح داخلی اثر را با روغن مخصوص پوشانده و سپس در صورت نیاز نقاشی روی اثر کپی می شود. نکته: رنگ های استفاده شده روی چرم گواش یا آکوارل (اکریلیک) است که به راحتی جدا می شود. روغن کاری معمولاً در چند مرحله انجام می شود و هر بار یک لایه نازک روغن با یک برس نرم روی تمام سطوح مالیده می شود. این مرحله باید به دور از گرد و غبار انجام شود. نقاشی های استفاده شده روی چرم گل و مرغ، مینیاتور به سبک طرح های قدیمی استفاده می شود.
تاریخچه چرم
در گذشته غارنشینان چرم را به عنوان دارایی ارزشمند می دانستند. زمانی که انسان ها هنوز متمدن نشده بودند، چرم نقش مهمی در تاریخ زندگی داشت. چینی ها قبل از ساختن کاغذ روی پوست می نوشتند. در آغاز ظهور اسلام، صفحات قرآن کریم بر روی پوست آهو نوشته شد. این روش حتی تا دو قرن پس از ظهور اسلام نیز ادامه داشت. پوست ها زمانی که تازه هستند بسیار مطلوب و شکل پذیر هستند. اگر در اثر عوامل محیطی، فیزیکی و بیولوژیکی آسیب ببینند به دلیل ضعف در پایداری خیلی سریع از بین می روند اما اگر در شرایط خاصی مانند دباغی قرار گیرند مقاوم شده و استقامت آنها افزایش می یابد. با توجه به زمان های دور، روش های ساده ای برای افزایش نرمی پوست و جلوگیری از پوسیدگی آن رایج بود (مانند چرب کردن با روغن، جویدن و ...). در این زمان به دلیل کاهش استقامت پوست، تعداد بسیار کمی در سرزمین های مرطوب یافت می شود.
مناسب ترین چرم برای رنگرزی، چرم بزی خام و رنگ نشده است، زیرا بافتی ظریف و نرم دارد. برای نقاشی روی چرم معمولا از رنگ های پودری (پیگمنت) و اکریلیک استفاده می شود اما بهترین رنگ برای رنگ آمیزی رنگ های پودری است. زیرا بافت چرم قابل مشاهده می ماند و رنگ ها به خوبی جذب می شوند. البته اگر چرم رنگ شده باشد با رنگ های اکریلیک روی آن کار می کنند. در هنر نقاشی روی چرم علاوه بر تهیه چرم و رنگ مناسب از وسایلی مانند: قلم مو برای رنگ آمیزی طرح کاتر، خط کش، الکل (حلال رنگ)، رزین، روغن لاک و ... تینر نیز استفاده می شود.
در اجرای این کار ابتدا سطوح داخلی چرم را با روغن مخصوص پوشانده و سپس نقش را روی آن منتقل می کنند. روش های مختلفی برای انتقال طرح بر روی چرم وجود دارد که عمدتاً به سه روش طراحی، کپی (با استفاده از کاغذ کاربن یا کالک) و کشیدن مستقیم می باشد. پس از کپی الگو، خطوط معمولا محو می شوند، بنابراین فرآیند مدادکاری انجام می شود و سپس طرح برای رنگ آمیزی آماده می شود. رنگ آمیزی باید مرحله به مرحله و از روشن به تیره انجام شود تا کیفیت رنگ ها حفظ شود. پس از اتمام رنگ آمیزی به خصوص در طرح های سنتی، قلم زنی باز انجام می شود تا نقوش عمق و ابعاد بهتری پیدا کنند. در انتها برای تثبیت رنگ ها روی آن را با روغن مخصوص می پوشانند. امروزه به جای روغن های سنتی از اسپری ها و فیکساتورهای شیمیایی برای تثبیت و عایق کاری رنگ ها استفاده می شود.
برای پاسخ به این سوال می توانید از رنگ چرم یا رنگ اکریلیک استفاده کنید. انتخاب رنگ بستگی به پروژه دارد. با این حال، بیشتر رنگ های چرم بر پایه اکریلیک هستند. اگر تصمیم دارید از رنگ های استاندارد اکریلیک مناسب برای کاغذ، بوم یا چوب برای پروژه چرم خود استفاده کنید، بسیار ارزان تر خواهد بود. اما به زودی متوجه خواهید شد که به درستی به چرم نمی چسبد و در نهایت شروع به کنده شدن می کند.
همه انواع رنگ برای اقلام چرمی مناسب نیستند، اما رنگ چرم اکریلیک مخصوصاً برای چرم ساخته شده است. این رنگ ها غیر سمی، مبتنی بر آب و بادوام تر و مقاوم تر از رنگ های اکریلیک استاندارد یا انواع دیگر رنگ ها هستند. اگر پروژه شما به اقلام لباس مربوط می شود، رنگ چرم اکریلیک جواب می دهد. زیرا لباس های چرمی باید خشک شوند. این بدان معنی است که از گرما و بخار استفاده می شود.
1- پوست روشن: مانند گوسفند، بز، آهو، سمور، بز، روباه
2- پوست سنگین: مانند اسب، شتر، گاومیش، گوساله، زرافه.
در کجا از پوست های روشن استفاده می شود؟
تهیه چرم لباس – تهیه دمپایی – محصولاتی مانند کیف، کمربند و یقه، ساخت آسترهای چرمی پشمی و انواع پوشاک چرمی
در کجا از پوست های سنگین استفاده می شود؟
بیشتر در تهیه چرم برای تخته چرم یا تخته پوست، رویه کفش، رویه مبلمان و انواع محصولات چرمی استفاده می شود.
علاوه بر چرم سبک و چرم سنگین، چرم طبیعی را می توان بر اساس نوع دباغی تقسیم کرد:
چرم نباتی: در گذشته برای ساخت زره از چرم گیاهی استفاده می کردند. در دباغی این چرم تا حد امکان از مواد و رنگ های شیمیایی استفاده نمی شود و به جای آن از رنگ های گیاهی و روغن های حیوانی استفاده می شود. چرم نباتی به دلیل هماهنگی با محیط و عدم ایجاد عوارض ناشی از تماس با پوست انسان، یکی از بهترین انواع دباغی به شمار می رود. چرم گیاهی به دلیل انعطاف پذیری و رنگ قهوه ای آن به دلیل ترکیب شیمیایی و رنگ پوست است. چرم گیاهی در آب پایدار نیست. بی رنگ می شود و اگر چرم پس از خیس شدن خشک شود، چروک می شود و انعطاف و نرمی خود را از دست می دهد. در آب داغ شدت چروک شدن آن بیشتر است و تقریباً شبیه ژلاتین می شود. چرم گیاهی برای کنده کاری و قالب گیری چرم مناسب است. چرم مراکشی: در زمان های قدیم از چرم مراکشی برای صحافی کتاب استفاده می کردند. چرم مراکشی با مقاوم ترین چرم ها برابری می کند و بسیار نرم و قابل تغییر است. چرم مراکشی با دوختن پوست دباغی می شد. در این روش پوست را به شکل کشکول مشک (ظرفی از پوست میوه شبیه به فلز یا سفال) در می آورند.
چرم اسب: چرم اسب در واقع چرم مراکشی است. این نوع چرم ها از پوست اسب مرغوب به روش دباغی گیاهی تولید می شوند. این نوع چرم از داخل پرداخته می شود. چرم تولید شده بسیار محکم و همچنین ضد آب است. از این چرم برای ساخت کفش های مردانه استفاده می شود.
چرم روسی: برای ساخت چمدان از چرم روسی استفاده می شود. این نوع چرم اولین بار در روسیه تولید شد. عمل پوست اندازی با استفاده از پوست درخت بید انجام می شد. این نوع چرم به بوی مطبوعش معروف است که مربوط به بوی مطبوع روغن غان است.
رنگ آمیزی عبارت است از استفاده از رنگدانه حل شده در تینر و عامل چسباننده یک چسب بر روی سطح غیر نگهدارنده مانند کاغذ، بوم یا دیوار و توسط نقاش انجام می شود. این کلمه زمانی به کار می رود که این شغل حرفه شخص باشد. سن نقاشی در بین انسان ها شش برابر تاریخ استفاده از زبان نوشتاری است. در مقایسه با نقاشی، طراحی عملیات ایجاد یک سری جلوه ها و علائم با اعمال فشار یا حرکت ابزار بر روی سطح است.
یکی از صنایع دستی سنتی و زیبا « نقاشی روی چرم» نام دارد و یک نقاشی و طرح سنتی روی چرم است که کاربردهای فراوانی دارد و زیبایی خاصی دارد. چرم گوسفندی دباغی شده معمولاً برای نقاشی روی چرم استفاده می شود.
این هنر یکی از زیرمجموعه های هنر چرم است که برای تزیین کیف، کفش، کیف پول، آینه، صندوق، زیر لیوانی، جعبه قرآن، جلد کتب نفیس و قرآن و ... استفاده می شود.
ابزار کار قلم مو برای رنگ آمیزی، طرح، کاتر، خط کش، قلم مو پهن برای چسباندن،
ماده خام رنگ پودری، الکل (حلال رنگ)، رزین، لاک، چرم، چسب
نقوش مورد استفاده در نقاشی روی چرم، گل و مرغ، مینیاتور که عمدتاً به سبک نقوش قدیمی استفاده می شود.
سبک کار ابتدا طرح مورد نظر روی کاغذ کشیده می شود سپس توسط کربن به پشت کاغذ منتقل می شود. به این ترتیب کربن به پشت طرح چسبانده شده و دوباره روی تمام خطوط طرح کشیده می شود. طرح آماده انتقال روی چرم است. برای این کار طرح روی چرم قرار می گیرد سپس خطوط طرح به طور یکنواخت مالیده می شود تا طرح به چرم منتقل شود. طرح انتقال یافته بسیار کم رنگ است و برای زیباتر جلوه دادن آن باید رنگ آمیزی شود. برای این کار از برس یا رپید استفاده می کنند.
ابتدا یک کاغذ کاربنی به پشت کاغذ اصلی با طرح روی آن می چسبانیم و دوباره با خودکار طرح را روی تمام خطوط می کشیم، طرح به پشت کاغذ کشیده شده و آماده انتقال به کاغذ است. بعد از اینکه طرح توسط کربن به پشت کاغذ منتقل شد، کاغذ را روی چرم قرار می دهیم و با هر وسیله دیگری مانند دسته قیچی روی تمام خطوط به طور یکنواخت می مالیم تا طرح به آن منتقل شود. حتما طرح را بردارید چون طرح بسیار کمرنگ است، این روش با استفاده از قلم مو یا رپید انجام می شود.
طرح رنگی در نقاشی روی چرم دو نوع رنگ استفاده می شود:
رنگ الکلی: این رنگ ها به صورت پودری بوده و حلال آنها الکلی بوده و شفاف هستند.
رنگ اکریلیک: رنگ لوله ای یا شیشه ای است که مانند گواش رنگ می شود با این تفاوت که این رنگ ها پس از خشک شدن قابلیت حل شدن در آب را از دست می دهند اما قبل از خشک شدن حلال آنها آب است. این رنگ ها مانند گواش مات هستند.
برای رنگ آمیزی روی چرم و رنگ آمیزی طرح ها، رنگ های پودری موجود را در الکل حل کرده و در شیشه های کوچک بریزید و سپس رنگ کنید. پس از رنگ آمیزی، برای دوام و ماندگاری بیشتر، سطح رنگ و چرم را با لاک یا رزین یا روغن می پوشانند.
منبع ازdorontash
خرید حضوری و مطمئن ارز دیجیتال
مشاهده
وبلاگ هنرها و صنایع دستی
مطلب مرتبط
آموزش Communication در هوانوردی
